Akıllı ev kurmaya çalışan herkesin bir noktada karşılaştığı sorun aynıdır: aldığınız ampul telefonunuzdaki asistanla konuşmaz, priz başka bir uygulama ister, kamera üçüncü bir hesap açtırır.
Sonuçta telefonda beş ayrı akıllı ev uygulaması birikir. Matter tam olarak bunu bitirmek için ortaya çıktı.
Matter ne demek
Akıllı ev cihazlarının birbiriyle konuşması için geliştirilen ortak bir dil. Apple, Google, Amazon ve Samsung gibi büyük oyuncuların birlikte desteklediği bir standart.
Amacı basit: Matter logolu bir cihaz, Matter destekleyen herhangi bir sistemle çalışsın. Hangi markadan aldığınız fark etmesin.
Öncesinde her üretici kendi yolunu çiziyordu. Bir ampul yalnızca kendi uygulamasıyla, belki bir asistanla çalışıyordu; diğer ekosistemlere kapalıydı.
Nasıl çalışıyor
Matter, cihazların yerel ağ üzerinden haberleşmesini sağlar. Yani komut buluta gidip dönmek yerine evin içinde kalabilir.
Bunun iki faydası var. Tepki süresi kısalır ve internet kesildiğinde temel işlevler çalışmaya devam eder.
Cihazlar Wi-Fi, Ethernet ya da Thread adı verilen düşük güçlü bir ağ üzerinden bağlanır. Thread özellikle pille çalışan sensörler için geliştirildi; az enerji harcar ve cihazlar birbiri üzerinden sinyal taşır.
Thread kullanan bir kurulumda evde bir sınır yönlendirici bulunması gerekir. Bu görevi çoğu zaman akıllı hoparlörler ve bazı televizyon kutuları üstlenir.
Ne çözüyor
Ekosistem bağımsızlığı. Matter cihazını iPhone’la kurabilir, aynı cihazı evdeki Android telefondan da yönetebilirsiniz.
Çoklu kontrol. Bir cihaz aynı anda birden fazla sisteme bağlanabilir. Aynı ampulü hem bir asistandan hem başka bir uygulamadan kontrol etmek mümkün olur.
Kurulum kolaylığı. Cihazın üzerindeki karekod okutularak eşleştirme yapılır. Her marka için ayrı hesap açma zorunluluğu ortadan kalkar.
Yerel çalışma. İnternet olmadığında ışığı yakıp söndürebilmek, kulağa küçük gelen ama kesinti anında değeri anlaşılan bir özellik.
Sınırları
Matter her şeyi çözmez ve beklentiyi doğru kurmak gerekir.
Standart, cihaz kategorilerini adım adım kapsıyor. Ampul, priz, sensör, kilit ve termostat gibi temel kategoriler destekleniyor. Daha özel cihazlar ve üreticiye özgü gelişmiş özellikler kapsam dışında kalabiliyor.
Bu şu anlama gelir: bir robot süpürge Matter üzerinden çalışabilir ama haritalama gibi ileri özellikleri yine kendi uygulamasını isteyebilir.
Eski cihazlar da otomatik olarak Matter’a dahil olmaz. Bazı üreticiler yazılım güncellemesiyle destek ekledi, çoğu eklemedi.
Kurulumda dikkat edilecekler
Satın alırken kutu üzerinde Matter logosunu arayın. “Akıllı” ibaresi tek başına uyumluluk anlamına gelmez.
Thread cihazı alacaksanız evde sınır yönlendirici olup olmadığını kontrol edin. Yoksa cihaz kurulamaz.
Kullandığınız ekosistemin hangi cihaz türlerini desteklediğine bakın. Destek kapsamı sistemden sisteme küçük farklar gösterebilir.
Mevcut akıllı cihazlarınız Matter desteklemiyorsa hepsini değiştirmeye gerek yok. Köprü görevi gören cihazlar, eski ürünleri Matter ağına dahil edebilir.
Karşılaştırma
| Matter öncesi | Matter ile | |
|---|---|---|
| Uygulama sayısı | Her marka için ayrı | Tek sistemden yönetim |
| Ekosistem | Cihaz tek sisteme bağlı | Aynı anda birden fazla sistem |
| Kurulum | Marka hesabı zorunlu | Karekod ile eşleştirme |
| İnternet kesintisi | Çoğu işlev durur | Temel işlevler yerelde sürer |
| Cihaz seçimi | Ekosisteme göre kısıtlı | Logo taşıyan her cihaz |
Akıllı eve nereden başlamalı
Küçük başlamak en sağlıklısı. Tek bir odayı otomatikleştirip nasıl kullandığınızı görmek, tüm evi birden donatmaktan daha iyi sonuç verir.
Aydınlatma genelde ilk adımdır. Ampul değiştirmek düşük riskli, geri dönüşü kolay ve etkisi hemen hissedilen bir başlangıç.
Ardından priz ve sensörler gelir. Hareket sensörüyle tetiklenen bir koridor ışığı, akıllı evin gerçekten işe yaradığı ilk andır çoğu kişide.
Kamera ve kilit gibi güvenlik cihazları için acele etmeyin. Bunlar hem daha kritik hem de üreticinin güncelleme politikasının önem kazandığı kategoriler.
Sorun yaşarsanız
Matter kurulumlarında karşılaşılan sorunların büyük kısmı ağ kaynaklıdır.
Cihaz eşleşmiyorsa önce telefonun ve cihazın aynı ağda olduğunu kontrol edin. Birçok akıllı cihaz yalnızca 2,4 GHz bandında çalışır ve telefonunuz 5 GHz’e bağlıysa eşleştirme adımı sessizce başarısız olur.
Karekod okunmuyorsa cihazın kutusunda ya da gövdesinde yazılı olan sayısal eşleştirme kodunu elle girebilirsiniz.
Thread cihazları görünmüyorsa sınır yönlendiricinin açık ve ağda olduğundan emin olun. Bu görevi üstlenen hoparlör ya da kutu kapalıysa Thread ağı da çalışmaz.
Cihaz bir sistemde görünüp diğerinde görünmüyorsa, çoğu platform paylaşım kodu üretme seçeneği sunar. Bu kodla aynı cihazı ikinci bir sisteme ekleyebilirsiniz.
Otomasyon kurarken
Cihazları bağlamak işin kolay tarafı; asıl fayda otomasyonlarda ortaya çıkıyor.
Basit tetikleyicilerle başlayın. Hareket sensörü ışığı yaksın, kapı sensörü açıldığında bildirim gelsin.
Zaman tabanlı kurallar da işe yarar. Gün batımında perdelerin kapanması ya da belirli bir saatte ışıkların kısılması, her gün elle yapılan işleri ortadan kaldırır.
Otomasyonu abartmamakta fayda var. Evde yaşayan herkesin anlamadığı karmaşık kurallar, ışığın neden kendiliğinden söndüğünü kimsenin çözemediği bir eve dönüşür.
Her otomasyonun elle geçersiz kılınabildiğinden emin olun. Duvardaki anahtarın hala çalışması, akıllı ev kurulumunda gözden kaçan ama önemli bir ayrıntıdır.
Sık sorulan sorular
Matter için ayrı bir cihaz almam gerekiyor mu? Wi-Fi üzerinden çalışan Matter cihazları için gerekmez. Thread kullanan cihazlar içinse evde bir sınır yönlendirici bulunmalıdır.
Eski akıllı cihazlarım Matter ile çalışır mı? Üretici yazılım güncellemesiyle destek eklediyse çalışır. Aksi halde köprü görevi gören bir cihaz üzerinden bağlanabilirler.
Matter internetsiz çalışır mı? Temel komutlar yerel ağda çalışır. Uzaktan erişim ve bulut tabanlı otomasyonlar için internet gerekir.
Hangi markalar destekliyor? Standardın arkasında büyük platform sağlayıcıların tamamı var ve cihaz üreticilerinin listesi sürekli genişliyor. Kutudaki logo en güvenilir göstergedir.
Thread ile Wi-Fi arasındaki fark ne? Thread düşük güç tüketir ve pille çalışan sensörler için uygundur. Wi-Fi daha yüksek bant genişliği sunar, sürekli elektriğe bağlı cihazlarda tercih edilir.
