Ev sinema sistemi kurmaya niyetlenen herkes aynı yerde takılıyor. Bir kutunun üstünde “receiver” yazıyor, diğerinde “amplifikatör”. İkisi de hoparlör sürüyor, ikisi de büyük ve ağır.
Aradaki fark, cihazın kaç iş birden yaptığında.
Amplifikatör ne yapar
Amplifikatörün tek bir görevi var: zayıf ses sinyalini hoparlörü hareket ettirecek güce çıkarmak.
Kaynaktan gelen sinyal çok düşük seviyededir. Hoparlörün konisini ileri geri itmek için ciddi bir akım gerekir, o akımı üreten şey amfidir.
Saf bir güç amplifikatöründe kaynak seçme, ses ayarı ve ekran bulunmaz. İçeri sinyal girer, dışarı güçlendirilmiş sinyal çıkar.
Uygulamada çoğu ev cihazı entegre amplifikatördür: güç katı ile birlikte bir ön yükseltici, ses düğmesi ve birkaç giriş taşır. Müzik dinlemek için kurulan sistemlerin bel kemiği budur, genelde iki kanallı çalışır.
AV receiver ne yapar
AV receiver, amplifikatörü içine alan ama üstüne birkaç iş daha yükleyen bir merkez.
İçinde şunlar var:
Çok kanallı amplifikatör. İki değil, beş, yedi ya da daha fazla hoparlörü aynı anda sürer.
Kaynak yönetimi. Oyun konsolu, uydu alıcısı, medya kutusu ve bilgisayarı HDMI üzerinden alır, birini seçip televizyona aktarır.
Görüntü aktarımı. Ses işini yaparken görüntüyü de geçirir, bu yüzden çözünürlük ve HDR desteği önem kazanır. Konuyu HDR yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Ses kod çözme. Dolby ve DTS gibi çok kanallı formatları açar, sesi hangi hoparlöre ne kadar göndereceğine karar verir.
Oda kalibrasyonu. Kutudan çıkan mikrofonla odayı ölçer, hoparlörlerin mesafe ve seviye farklarını otomatik düzeltir.
Radyo alıcısı. Adındaki “receiver” tam olarak buradan geliyor, cihazın kökeni radyo alıcılı müzik setleridir.
Hangisi size uygun
Karar, sistemin ne için kurulduğuna bakıyor.
Sadece müzik dinleyecekseniz entegre amplifikatör daha mantıklı. Bütçenin tamamı iki kanalın ses kalitesine gider, gereksiz kanallara ve video devrelerine dağılmaz. Pikap, ağ oynatıcı ve iki hoparlörle kurulan sistemler bu yolu izler.
Film ve dizi ağırlıklı bir salon kuruyorsanız AV receiver gerekli. Çok kanallı sesi açacak, kaynakları yönetecek ve odayı kalibre edecek bir merkeze ihtiyacınız var.
Karma kullanımda receiver genelde kazanıyor, çünkü iki kanallı müzik çalmayı da biliyor. Saf müzik dinleyicileri aradaki farkı duyduğunu söyler, çoğu kullanıcı için bu fark küçük kalır.
Sadece televizyon sesini iyileştirmek istiyorsanız ikisi de gereğinden büyük bir çözüm olabilir. Soundbar bu iş için var; seçim kriterlerini soundbar yazımızda topladık.
Kanal sayısı ne anlatıyor
Receiver kutularında 5.1, 7.1, 5.1.2 gibi sayılar görürsünüz.
İlk sayı ana hoparlör adedi. 5 demek ön sol, ön sağ, orta ve iki arka demek.
İkinci sayı subwoofer adedi. Alçak frekansları taşıyan ayrı kutudur.
Üçüncü sayı varsa yükseklik kanallarını gösterir. Tavana yönelen ya da tavana monte edilen hoparlörler burada sayılır, üç boyutlu ses formatları bunları kullanır.
Odanız küçükse yüksek kanal sayısı bir kazanç getirmez. Beş hoparlörü doğru yerleştirmek, yedi hoparlörü rastgele dağıtmaktan iyi sonuç verir.
Güç ve empedans
Kutudaki watt değeri en çok abartılan sayı.
Üreticiler bu değeri genelde tek kanal sürülürken ve dar bir frekans aralığında ölçer. Tüm kanallar birden çalışırken gerçek çıkış belirgin biçimde düşer.
Bakılması gereken şey hoparlörle uyum. Hoparlörün empedansı genelde 4, 6 ya da 8 ohm olarak yazılır. Receiver’ın hangi empedansı desteklediği arka panelde belirtilir, uyumsuz bir eşleşme cihazı ısıtır ve koruma devresine sokar.
Hoparlörün hassasiyeti de en az güç kadar belirleyici. Yüksek hassasiyetli bir hoparlör, aynı ses seviyesine daha az güçle çıkar.
Bağlantı tarafında nelere bakmalı
HDMI giriş sayısı ilk bakılacak yer. Konsol, uydu alıcısı ve medya kutusu derken portlar hızlı doluyor.
HDMI eARC desteği televizyonun sesini receiver’a geri göndermek için gerekiyor. Bu olmadan televizyon uygulamalarından gelen çok kanallı ses tam aktarılmıyor.
Görüntü geçişinde televizyonunuzun desteklediği çözünürlük ve tazeleme hızının receiver tarafından da desteklendiğinden emin olun. Zincirin en zayıf halkası sonucu belirliyor.
Ev sinema sistemi kategorisinde JBL Bar 5.1 gibi hazır paketler de bulunuyor, hoparlör tarafını ayrı seçerek kurmak da mümkün.
Kurulumda sık yapılan hatalar
Doğru cihazı almak işin yarısı, kalan yarısı kurulumda kayboluyor.
En yaygın hata hoparlör kutuplarının ters bağlanması. Artı ve eksi uçlar bir hoparlörde ters takıldığında o hoparlör diğerlerinin tam tersi yönde hareket eder, orta bölge boşalır ve bas belirgin biçimde zayıflar; kablo uçlarının rengini iki kez kontrol etmek bu sorunu baştan bitiriyor.
İkinci hata cihazı kapalı bir dolaba sıkıştırmak. Receiver’lar ciddi ısı üretir, üstünde ve arkasında birkaç santim boşluk kalmazsa koruma devresi kendini kapatır.
Üçüncüsü kalibrasyon mikrofonunu yanlış yere koymak. Mikrofon, kulak hizasında ve oturduğunuz noktada durmalı; yere ya da sehpaya konulan bir mikrofon odayı yanlış ölçer.
Sıkça sorulan sorular
Receiver olmadan ev sineması kurulur mu? Aktif hoparlörlerle ve soundbar sistemleriyle kurulabiliyor. Pasif hoparlör kullanacaksanız bir güç kaynağına ihtiyacınız var.
Eski amfimi receiver ile birlikte kullanabilir miyim? Receiver ön çıkış veriyorsa kullanılabiliyor. Bu durumda receiver kaynak yönetimini, amfi güç işini üstlenir.
Kaç watt yeterli? Oda büyüklüğü ve hoparlör hassasiyeti belirliyor. Normal bir salonda kanal başına makul bir güç, çoğu kullanıcı için fazlasıyla yetiyor.
Subwoofer şart mı? Şart değil ama film izlerken farkı en çok hissedilen parça. Küçük hoparlörlerle kurulan sistemlerde alt frekansları o taşıyor.
Kararı basitleştiren soru şu: kaç kaynak bağlayacaksınız ve kaç hoparlör süreceksiniz. İki ve iki ise amplifikatör yeter, fazlası varsa receiver.
