Yeni bir televizyon alıp eve kurduktan sonra çoğu kişinin fark ettiği ilk eksik ses olur. Görüntü keskin, renkler doygun, ama diziyi izlerken diyalogları duymakta zorlanırsınız.
Bunun teknik bir sebebi var. Televizyonlar her yıl inceliyor ve hoparlörün ihtiyaç duyduğu hacim gövdenin içinde kalmıyor. Kalan yere sığan hoparlörler de çoğunlukla arkaya ya da alta bakıyor, yani sesi size değil duvara ve sehpaya gönderiyorlar.
Soundbar bu boşluğu doldurmak için var.
Soundbar nedir
Uzun ve ince bir gövde içine yerleştirilmiş çoklu hoparlör sistemidir. Televizyonun altına ya da duvara, ekranın hemen aşağısına konumlandırılır.
Klasik ev sinema sistemlerinden farkı kurulum yükünde. Bir alıcı, beş hoparlör ve odanın dört bir yanına çekilen kablolar yerine tek bir gövde ve çoğu zaman kablosuz bir subwoofer yeterli olur.
Ses kalitesi tarafında iyi bir soundbar, televizyon hoparlörlerinin çok ötesine geçer. Tam donanımlı bir ev sinema sistemine göre ise sınırları vardır. Buna karşılık kurulumu bir akşamı değil, on beş dakikayı alır.
Kanal sayıları ne anlatıyor
Ürün kutularında 2.1, 3.1, 5.1.2 gibi rakamlar görürsünüz. Bunlar doğrudan neyin içeride olduğunu söyleyen bir gösterimdir.
Okuma biçimi şöyle: ilk sayı kulak hizasındaki kanal sayısıdır, ortadaki sayı subwoofer varlığını gösterir, üçüncü sayı ise yukarı bakan yükseklik kanallarını belirtir.
Yani 5.1.2 bir soundbar’da kulak hizasında beş kanal, bir subwoofer ve tavana yönelen iki kanal bulunur.
Üçüncü sayı yoksa o üründe yükseklik kanalı yoktur. 2.1 bir modelde sol, sağ ve subwoofer vardır, o kadar.
2.0 ve 2.1: Sol ve sağ kanal. 2.1’de ayrıca subwoofer bulunur. Küçük odalar ve ağırlıklı olarak dizi, haber, müzik dinleyenler için yeterli.
3.1: Araya bir orta kanal eklenir. Diyalog netliğini belirgin biçimde artırdığı için, “konuşmaları duyamıyorum” şikayeti olan evlerde en çok fark yaratan adım budur.
5.1: Yanlara ya da arkaya çevre kanalları katılır. Film izlerken sesin odanın içinde dolaşması bu kanallarla mümkün olur.
5.1.2 ve üstü: Yükseklik kanalları devreye girer. Uçak geçişi, yağmur, helikopter gibi yukarıdan gelen sesler burada ayrışır.
Dolby Atmos ve yukarı bakan sürücüler
Atmos, sesi uzaydaki konumlara yerleştiren bir formattır. Kanal mantığından ayrıldığı yer burasıdır. Pratikte bunun anlamı, sesin yanlardan olduğu kadar yukarıdan da gelebilmesidir.
Soundbar’lar bunu iki yolla çözer. Birincisi gövdeye yerleştirilen yukarı bakan sürücülerdir; ses tavana çarpıp size döner. İkincisi sanal işlemedir, yani ses fiziksel olarak yukarı gitmez, kulağı yanıltan bir işlemeyle yukarıdan geliyormuş gibi kurgulanır.
Aradaki fark duyulur. Gerçek yukarı bakan sürücülere sahip 5.1.2 bir soundbar, yalnızca sanal işlemeye dayanan ve kağıt üzerinde çok daha yüksek kanal sayısı gösteren bir sistemden daha ikna edici sonuç verebilir.
Bir şartı var. Yukarı bakan sürücüler sesi tavandan yansıtarak çalışır, dolayısıyla tavanın düz olması gerekir. Yaklaşık 2,4 ile 3 metre arası tavan yüksekliğinde en iyi sonucu verirler. Eğimli tavanda, kirişli tavanda ya da çok yüksek tavanlı bir salonda beklenen etki oluşmaz.
HDMI eARC neden önemli
Bu, alışverişte en çok gözden kaçan ve en çok hayal kırıklığı yaratan başlık.
Dolby Atmos yüksek bit hızlı bir ses akışıdır ve televizyondan soundbar’a taşınabilmesi için yeterli bant genişliği ister. HDMI eARC bağlantısı olmadan Atmos alamazsınız. Optik kablo bu veriyi taşıyamaz.
eARC, 2017 sonrası televizyonlarda yaygınlaştı. Televizyonunuzun arkasındaki HDMI portlarından biri “eARC” ya da “ARC/eARC” etiketi taşır; taşımıyorsa yalnızca ARC vardır ve Atmos desteği sınırlı kalır.
Satın almadan önce televizyonunuzun bu portu olup olmadığına bakın. Atmos destekli bir soundbar alıp eARC’siz bir televizyona bağlamak, ödediğiniz özelliği kullanamamak demektir.
eARC’nin ikinci faydası kumanda birliğidir. Televizyonun kumandasıyla soundbar sesini ayarlayabilir, iki cihazı birlikte açıp kapatabilirsiniz.
Subwoofer meselesi
Subwoofer, alt frekansları üstlenen ayrı bir kutudur. Patlama, bas vuruşu ve derinlik hissi buradan gelir.
Kablosuz subwoofer’lar yalnızca ses tarafında kablosuzdur; yine de bir prize takılmaları gerekir. Yerleştirirken bunu hesaba katın.
Konum önemlidir. Subwoofer’ı köşeye koymak bası artırır ama çoğu zaman bulanıklaştırır. Duvardan biraz açık ve oturma alanına yakın bir konum genelde daha temiz sonuç verir.
Apartman dairesinde yaşıyorsanız subwoofer’ı doğrudan zemine koymak yerine yalıtım altlığı kullanmak, alt komşuya giden titreşimi azaltır.
Oda boyutuna göre seçim
Küçük bir yatak odasında 5.1.2 bir sistem kurmak fayda getirmez; kanallar birbirine karışır ve fark hissedilmez.
Orta büyüklükteki salonlarda, kabaca 18 ile 37 metrekare arasında, 5.1 ya da 5.1.2 yapılandırma en dengeli sonucu verir.
Küçük odalarda 2.1 ya da 3.1 yeterlidir. Bütçenin kanal sayısı yerine ses kalitesine gitmesi bu ölçekte daha mantıklıdır.
Soundbar’ın genişliği de televizyonla uyumlu olmalı. Ekrandan belirgin biçimde geniş bir gövde görsel olarak taşar, çok dar kalan bir gövde ise ses sahnesini daraltır.
Karşılaştırma
| Yapılandırma | İçeriği | Uygun kullanım |
|---|---|---|
| 2.0 | Sol, sağ | Küçük oda, haber ve müzik |
| 2.1 | Sol, sağ, subwoofer | Küçük oda, dizi ve genel izleme |
| 3.1 | Sol, orta, sağ, subwoofer | Diyalog netliği önceliyse |
| 5.1 | Çevre kanalları eklenir | Orta salon, film izleme |
| 5.1.2 | Yükseklik kanalları eklenir | Orta ve büyük salon, Dolby Atmos |
Seçmeden önce kontrol listesi
Televizyonunuzda HDMI eARC portu var mı? Atmos düşünüyorsanız bu ilk sorudur.
Tavanınız düz mü ve 2,4 ile 3 metre arasında mı? Değilse yükseklik kanallarına ödeme yapmanın karşılığını alamazsınız.
Odanız ne kadar? Kanal sayısını odaya göre seçin; kutunun üstündeki en büyük rakam iyi bir ölçüt olmaz.
Subwoofer için priz ve yer var mı? Kablosuz olması yerleştirme özgürlüğü verir ama elektrik ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Bluetooth ve Wi-Fi desteği sizin için gerekli mi? Telefondan müzik çalacaksanız Bluetooth yeterli olur; çoklu oda kurulumu düşünüyorsanız Wi-Fi gerekir.
Televizyon ve ses tarafında daha geniş bir bakış için hoparlör satın alma rehberi ve TV seçme rehberi yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Soundbar televizyon sesinden gerçekten daha mı iyi? Belirgin biçimde. İnce televizyon gövdeleri hoparlör için yeterli hacim bırakmaz; soundbar bu hacmi ayrı bir gövdede sunar.
Dolby Atmos için ne gerekiyor? Atmos destekli bir soundbar, Atmos içeriği ve HDMI eARC bağlantısı. Üçünden biri eksikse Atmos çalışmaz.
Optik kabloyla Dolby Atmos alınır mı? Alınmaz. Optik bağlantı bu veri hızını taşıyamaz, HDMI eARC gerekir.
Kaç kanallı soundbar almalıyım? Odanıza göre karar verin. Küçük odada 2.1 veya 3.1, orta salonda 5.1 ya da 5.1.2 dengeli seçimlerdir.
Subwoofer şart mı? Zorunlu sayılmaz ama bas tarafındaki fark büyüktür. Film izleme ağırlıklı kullanımda subwoofer’lı modeller açık ara öndedir.
Soundbar’ı duvara asmak gerekir mi? Gerekmez. Televizyonun altındaki sehpaya konabilir. Televizyon duvara asılıysa soundbar’ı da asmak, ses sahnesinin ekranla hizalı kalmasını sağlar.
