Mağazada yan yana duran iki çamaşır makinesinden birinin etiketinde B, diğerinde D yazıyor. Aynı kapasite, aynı devir. Aradaki harf, makinenin ömrü boyunca ödeyeceğiniz elektrik faturasını belirliyor. Aradaki harf çamaşır makinesi enerji sınıfını gösteriyor ve makinenin ömrü boyunca ödeyeceğiniz faturayı belirliyor.
Enerji etiketi 2021’de baştan yazıldı ve eski alışkanlıklar bugün hala kafa karıştırıyor. A+++ arayan çok, bulamayan da çok.
A+++ neden ortadan kalktı
Eski ölçekte üreticiler A sınıfını çoktan aşmıştı, üstüne artı eklene eklene A+++ çıkmıştı ortaya. Neredeyse bütün makineler artılı sınıflarda toplanınca etiket ayırt etme işlevini yitirdi.
Mart 2021’den itibaren yeni bir çerçeve devreye girdi. Artılar kaldırıldı, ölçek yeniden A’dan G’ye çekildi..Yeni ölçek ilk devreye girdiğinde A sınıfı bilinçli olarak seyrek bırakıldı; zamanla daha verimli modeller bu sınıfa yerleşti.
Ölçek de bilerek zorlaştırıldı. Yeni sistemde A sınıfı neredeyse boş bırakıldı ki gelecek yıllarda gelişen teknolojiye yer kalsın. Bu yüzden bugün raftaki iyi bir makine B ya da C sınıfında yer alabilir, kötü bir makine olduğu anlamına gelmez.
Eski etiketle yeni etiket doğrudan karşılaştırılamaz. Eski A+++ bir makine, yeni ölçekte kabaca C ya da D bandına düşer.
Yeni etikette ne yazıyor
Yeni etiket eskisinden daha fazla bilgi taşıyor ve okuması aslında kolay.
Enerji tüketimi artık yıllık olarak değil, 100 yıkama döngüsü başına kilovatsaat olarak yazılır. Farklı kullanım sıklığındaki haneler kendi hesabını böylece daha rahat yapar.
Etikette ayrıca su tüketimi, yıkama kapasitesi, sıkma sınıfı ve gürültü seviyesi yer alır. Sıkma sınıfı da A’dan G’ye gider, çamaşırın tamburdan ne kadar nemli çıkacağını gösterir.
Köşede bir QR kod var. Okuttuğunuzda ürünün Avrupa veri tabanındaki kaydına ulaşır, üretici beyanını oradan doğrulayabilirsiniz.
Etiketteki değerlerin hangi programda ölçüldüğüne dikkat edin. Ölçümler eco programında, tam ve yarım yükte yapılır. Her yıkamayı pamuklu 60 derecede yapıyorsanız gerçek tüketiminiz etiketteki sayının üzerine çıkar.
İnverter motor ne yapıyor
Motor tarafındaki ayrım da faturaya doğrudan yansıyor.
Klasik fırçalı motorlarda dönme hareketi, karbon fırçaların kolektöre sürtmesiyle aktarılır. Sürtünme ısı ve gürültü üretir, fırçalar zamanla aşınır ve değişmesi gerekir.
İnverter motorda fırça yok. Kontrol kartı, motorun hızını doğrudan elektronik olarak ayarlar. Temas eden aşınan parça olmadığı için hem sessiz hem uzun ömürlü çalışır.
Asıl kazanç hız kontrolünde. İnverter motor, yükün ağırlığına göre devri kademesiz ayarlar. Az çamaşırla dolu bir tamburu döndürmek için gereken enerji ile tam dolu tamburunki farklıdır; klasik motor bu farkı gözetemez, inverter gözetir.
Bu yüzden inverter motorlu makineler genelde daha yüksek enerji sınıfında yer alır, üreticiler de motora daha uzun garanti verir.
Sessizlik tarafı da hafife alınmayacak bir kazanım. Makine mutfakta ya da salona açılan bir alandaysa aradaki desibel farkı günlük hayatta kendini belli eder.
Kapasite seçimi tüketimi etkiliyor
Fazla kapasite almak ilk bakışta güvenli bir tercih gibi görünür, pratikte tam tersine döner.
Çamaşır makinesi modelleri arasında kapasite ve enerji sınıfı birlikte listeleniyor.
Makineler en verimli halini tam yükte gösterir. 10 kilogramlık bir makineyi sürekli 3 kilogram çamaşırla çalıştırmak, su ve enerjiyi boşa harcamak demek.
Kaba bir ölçü olarak tek kişilik hanede 6 ila 7 kilogram, üç dört kişilik ailede 8 ila 9 kilogram, kalabalık hanede 10 kilogram ve üstü makul aralıklar.
Yarım yük programları kısmi bir çözüm sunar. Yine de makineyi kullanım alışkanlığınıza göre seçmek, her yıkamada telafi etmeye çalışmaktan daha etkili.
Devir sayısı ve gürültü
Etiketteki bir başka sayı da dakikadaki devir.
1200 devir çoğu ev için dengeli bir orta yol sayılır. 1400 ve üstü çamaşırı daha kuru bırakır ama hassas kumaşları daha çok yorar ve gövde titreşimini artırır.
Makine üst kata ya da ahşap zemine kuruluyorsa titreşim ayrı bir dert olur. Nakliye cıvatalarının söküldüğünden ve ayakların terazide olduğundan emin olun, bu iki basit adım gürültünün büyük kısmını keser.
Faturayı düşüren kullanım alışkanlıkları
Makine ne kadar verimli olursa olsun, tüketimin büyük kısmını suyu ısıtmak oluşturur.
Program ve doldurma alışkanlıklarının tümünü çamaşır makinesi kullanım yazımızda ele aldık.
Sıcaklığı düşürmek en hızlı kazanç. Gündelik kirlilikteki çamaşır 30 ya da 40 derecede temizlenir, 60 dereceyi gerçekten gerektiren yükler için ayırın.
Eco programı uzun sürer ve tam da bu yüzden az enerji harcar. Suyu daha az ısıtır, çamaşırı daha uzun süre suda tutar ve aynı sonuca varır. Acele etmiyorsanız varsayılan programınız bu olsun.
Sıkma devrini yükseltmek kurutma tarafında kazandırır. Kurutma makinesi kullananlarda çamaşır daha az nemli çıkar, kurutucu da daha kısa çalışır.
Filtreyi düzenli temizlemek ve kapağı yıkama sonrası aralık bırakmak da makinenin ömrünü uzatır. Ev aletlerinin bakımına dair pratik önerileri elektrikli ev aletleri yazımızda toparladık.
Sıkça sorulan sorular
Yeni etiketteki B sınıfı iyi mi? İyi. Yeni ölçekte A sınıfı bilinçli olarak neredeyse boş bırakıldı, B ve C bandı bugünün üst verimli makinelerine denk gelir.
İnverter motor gerçekten sessiz mi? Klasik motora göre belirgin biçimde sessiz çalışır. En çok ses zaten sıkma sırasında çıkar, fark da orada duyulur.
Eski A+++ makinem verimsiz mi oldu? Makineniz değişmedi, ölçek değişti. Yeni etikete göre orta banda düşer ama kendi performansı aynı kaldı.
Etiketteki tüketim değerini nasıl kendi hesabıma çeviririm? Etiketteki 100 döngü değerini 100’e bölüp yıkama başına tüketimi bulun, sonra haftada kaç kez yıkadığınızla çarpın.
Yeni bir makine bakarken etiketteki harfe ve motor türüne birlikte bakın. İkisi çoğu zaman aynı yöne işaret eder, çünkü verimli sınıfa çıkmanın yolu büyük ölçüde motordan geçer.
