Drone ile hobi amaçlı çekimler yapmak veya ticari projelerde görev almak istiyorsanız öncelikle ehliyet sahibi olmanız gerekir. Aracın azami kalkış ağırlığına ve kullanım amacına bağlı olarak drone ehliyeti başvurusu farklılıklar gösterir. Amatör veya sportif amaçlı kullanıcılar işlemlerini SHGM’nin çevrim içi sistemi üzerinden tamamlayabilirler. Ticari amaçlı kullanımlar için ise pilotların yetkili bir kurumdan eğitim almaları gerekir.
Drone Ehliyeti Nedir ve Ne İşe Yarar?
İnsansız hava araçlarını kullanmak isteyen kişilerin SHGM sistemine kayıt olmaları gerekir. Söz konusu kayıt işlemleri, belirli ağırlık sınıfları ve kullanım amaçları doğrultusunda gerçekleşir. İHA drone ehliyeti olarak da bilinen pilotluk yetkisi, kullanıcının İHA kategorisindeki kaydını gösterir. Kayıt işlemiyle beraber pilotun bilgileri sistemde tutularak, kullanılacak hava aracıyla eşleştirilebilir. Ancak pilotluk yetkisine sahip olmanın, her bölgede uçuş yapılabileceği anlamına gelmediğinin bilinmesi gerekir. Gerektiğinde ayrıca uçuş izni alınmalıdır.
İHA-0 ve İHA-1 Ehliyet Kategorileri
Pilotluk başvurusu sırasında seçilecek ehliyet kategorisi, hava aracının azami kalkış ağırlığına göre belirlenir. Drone ehliyeti kapsamında yer alan iki kategori şu şekildedir:
- İHA-0: 500 gram dâhil olmak üzere 4 kilograma kadar olan hava araçlarını kapsar.
- İHA-1: 4 kilogram dâhil olmak üzere 25 kilograma kadar olan modelleri kapsar.
Amatör Drone Ehliyeti ve Ticari Drone Ehliyeti Arasındaki Farklar
Uçuşun hangi amaçla yapıldığı amatör ve ticari pilotluk arasındaki temel ayrımı belirler. Hobi veya sportif amaçlı kullanım yapılacaksa, sivil havacılık drone ehliyeti işlemleri SHGM sistemi üzerinden tamamlanabilir. Ticari faaliyetlerde bulunmak amacıyla ehliyet almak isteyen adayların ise mutlaka SHGM tarafından yetkilendirilmiş kurumlardan eğitim alması gerekir.
Adım Adım Drone Ehliyeti Nasıl Alınır?
Başvuru öncesinde ilk olarak kullanmayı düşündüğünüz hava aracının kategorisi ile uçuş amacınızı belirlemeniz gerekir. Drone ehliyeti almak için öncelikle SHGM sisteminde kullanıcı hesabı oluşturmanız gerekir. Pilotluk türünü belirleyip talep edilen belgeleri yükledikten sonra amatör başvuru sahipleri online sınava katılır. Son aşamada başvuru, değerlendirilmek üzere SHGM’ye gönderilir.
SHGM İHA Kayıt Sistemine Giriş ve Hesap Oluşturma
Pilot adayları başvurularını SHGM İHA Kayıt Sistemi veya e-Devlet’te yer alan İHA Pilot Kayıt Başvurusu hizmeti üzerinden başlatabilirler. SHGM drone ehliyeti kaydı için sisteme giriş yaptıktan sonra kimlik, iletişim ve ikamet bilgilerinizi kontrol etmeniz gerekir. Bilgilerinizi kontrol ettikten sonra kullanacağınız İHA kategorisi ile pilotluk amacını seçerek talep edilen belgeleri yükleyebilirsiniz. Ardından başvurunuzu SHGM onayına gönderebilirsiniz.
Sportif veya hobi amaçlı drone ehliyeti almayı düşünen adaylar, başvuru ekranındaki İHA kategorisi alanını amatör pilotluk olarak seçmelidir. Yukarıda belirtilen hesap açma işlemlerini tamamlayanlar online sınava katılabilirler. Sınavda temel uçuş kuralları, hava sahası kullanımı ve pilot sorumlulukları ile ilgili sorular gelebilir. Amatör pilot başvurusu için sistem üzerinden herhangi bir ücret alınmaz.
Ticari İHA Ehliyeti İçin Yetkili Eğitim Kurumları ve Kurs Süreleri
Ticari amaçla uçuş yapacak pilotların ehliyet alabilmeleri için, SHGM tarafından yetkilendirilmiş eğitim kuruluşlarından ders almaları şarttır. İHA-0 pilot adayları 12 ders saatlik programa katılırken İHA-1 kategorisinde bu süre 36 ders saatine çıkar. Eğitim sonunda alınan belge, İHA drone ehliyeti başvurusunda kullanılır.
Drone Ehliyeti Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Kullanacağınız hava aracının azami kalkış ağırlığı, dâhil olduğu kategori ve uçuş amacınız başvuru öncesinde önem vermeniz gereken konular arasında yer alır.
500 Gram Sınırı ve Kayıt Zorunluluğu Olan Modeller
500 gram ve üzeri azami kalkış ağırlığına sahip modelleri uçuracak pilotların, Türkiye hava sahası dahilinde SHGM İHA Kayıt Sistemine kayıt olması gerekir. Bu nedenle ehliyet başvurusunda bulunurken elinizdeki drone modelinin teknik özelliklerini inceleyerek azami kalkış ağırlığını kontrol etmeniz gerekir. 500 gramın altındaki seçeneklerde kayıt zorunluluğu yoktur.
Yaş Sınırı, Sağlık Raporu ve Gerekli Belgeler
Sivil havacılık drone ehliyeti alırken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de yaş kriteridir. Başvuru sahibinin yaşı, mevzuatlara uygun olmalıdır. İHA-0 için en az 12, İHA-1 için en az 15 yaş şartı aranır. Ancak 18 yaşından küçük adaylar, kanuni temsilcileri tarafından düzenlenen noter onaylı taahhütnamelerini sisteme yüklemeleri gerekir. Ticari uçuş yapacak pilotlardan ayrıca fiziksel, mental ve ruhsal durumlarını gösteren sağlık raporu istenir.
E Devlet SHGM Drone Ehliyeti Sorgulama
Başvurunuz onaylandıktan sonra drone ehliyeti sorgulama işlemlerini e-Devlet üzerinden gerçekleştirebilirsiniz. e-Devlet’in arama alanına “İnsansız Hava Aracı Pilotluk Yetkileri Sorgulama” yazarak ilgili hizmete ulaşabilirsiniz. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından sunulan hizmeti açtığınızda adınıza tanımlanan pilotluk yetkisini görüntüleyebilirsiniz.
İHA Pilot Sertifikası e-Devlet Üzerinden Nasıl İndirilir?
Onaylanan pilotluk ehliyetinizi e-Devlet üzerinden barkodlu belge olarak indirmek mümkündür. SHGM drone ehliyeti belgenizi indirebilmek için şu adımları izleyebilirsiniz:
- e-Devlet Kapısı’nı açarak T.C. kimlik numaranız ve kişisel şifrenizle oturum açın.
- Sayfanın üst kısmındaki arama kutusunda “İnsansız Hava Aracı Pilotluk Yetkileri Sorgulama” hizmetini aratın.
- SHGM tarafından sunulan sorgulama ekranına girin.
- Adınıza tanımlanan İHA-0 veya İHA-1 pilotluk yetkisini görüntüleyin.
- “Barkodlu Belge Oluştur” seçeneğini kullanarak PDF dosyasını cihazınıza indirin.
Bir drone sahibi olmadan önce satın almayı düşündüğünüz modelin drone ehliyeti gerektirip gerektirmediğini araştırmanız gerekir. Kayıt ve izin işlemlerini tamamlamayan kullanıcıların idari yaptırımlarla karşılaşabileceği unutulmamalıdır. Teknosa’da yer alan drone modellerinin teknik özelliklerini karşılaştırabilir, kullanım amacınızı göz önünde bulundurarak beklentilerinize cevap veren modeli belirleyebilirsiniz.
