Telefonun kutusunda IP68 yazıyor. Havuza düşürdünüz, çıkardınız, çalışıyor. Ertesi gün hoparlörden çıtırtı gelmeye başlıyor. Kutuda yazan IP68 gerçek bilgi taşır ama sandığınız şeyi söylemez.
IP sertifikaları gerçek bilgi taşır ama sandığınız şeyi söylemez. Ne garanti ettiğini bilmek, cihazı da garantiyi de korur.
IP kodu nasıl okunur
IP’den sonra gelen iki rakamın her biri ayrı bir testi anlatır.
Birinci rakam katı cisimlere karşı korumayı gösterir. 0’dan 6’ya kadar gider. 6, toza karşı tam korumalı demek, ince toz bile içeri girmiyor.
İkinci rakam sıvıya karşı korumayı gösterir. 0’dan 9’a kadar tanımlanmış seviyeler var.
Yaygın telefon sertifikalarının karşılığı şöyle:
IP67 toza tam dayanıklı, 1 metre tatlı suda 30 dakika daldırmaya dayanır.
IP68 toza tam dayanıklı, üreticinin belirttiği derinlikte ve sürede daldırmaya dayanır. Bu değer sabit olmayıp her üretici kendi test koşulunu açıklar.
IP54 toza karşı sınırlı korumalı, her yönden gelen su sıçramasına dayanır.
Bir rakamın yerine X yazıldığında o test yapılmamış demektir. IPX8, suya karşı test edildiğini ama toz testinden geçmediğini anlatır.
Testin gerçek koşulları
Sertifikaların en çok yanlış anlaşılan tarafı burada.
Testler laboratuvarda, temiz ve durgun tatlı suda yapılır. Cihaz suya bırakılır ve belirlenen süre boyunca hareketsiz bekletilir.
Gerçek hayat bu koşullardan epeyce uzak.
Deniz suyu tuz içerir ve tuz iletken bir kalıntı bırakarak korozyonu hızlandırır.
Havuz suyu klor ve diğer kimyasallar taşır, bunlar contaların malzemesini zamanla yıpratır.
Basınçlı su ayrı bir konu. Musluk altında yıkamak ya da yüzerken hızlı hareket etmek, durgun suya daldırmaktan çok daha yüksek basınç uygular.
Sıcak su ve buhar contaları genleştirir. Duşta ya da saunada kullanım, sertifikanın kapsamadığı bir senaryo.
Sertifika zamanla zayıflıyor
En önemli ve en az konuşulan gerçek bu.
Su geçirmezlik, gövdedeki contalar ve yapıştırıcılarla sağlanır. Bunlar aşınan parçalardır.
Cihaz düştükçe gövde hafifçe deforme olur. Sıcaklık değişimleri malzemeyi genleştirip büzer. Toz ve kum contaların yüzeyinde birikir.
Bunun sonucu şu: iki yaşındaki bir telefon, kutusunda IP68 yazsa bile ilk günkü korumayı sunmuyor. Sertifika yeni cihaz için verilmiş bir ölçüm, ömür boyu geçerli bir vaat değil.
Ekran ya da batarya değişimi yapıldıysa durum daha da net. Servis sırasında contalar yenilenmezse su direnci büyük ölçüde kaybolur.
Garanti çoğu zaman kapsamıyor
Kritik nokta burada ve birçok kullanıcı bunu geç öğreniyor.
IP sertifikası bir performans ölçümüdür, garanti taahhüdü yerine geçmez. Üreticilerin garanti metinlerinde sıvı teması kaynaklı hasar genelde kapsam dışında tutulur.
Cihazların içinde sıvı temas göstergesi bulunur. Suyla temas ettiğinde renk değiştiren küçük bir etikettir ve servis önce ona bakar.
Pratik sonuç şu: telefonunuz suya dayanıklı olabilir ama suya girdikten sonra bozulursa masrafı siz karşılarsınız. Sertifikayı bir güvence olarak değil, kazara sıçramalara karşı bir tampon olarak görmek daha doğru.
Islanınca ne yapmalı
Doğru ilk müdahale cihazı kurtarabiliyor.
Cihazı hemen kapatın ve şarja takmayın. Islak bir bağlantı noktasına elektrik vermek kalıcı hasarın en yaygın sebebi.
Tuzlu ya da klorlu suya girdiyse temiz tatlı suyla durulayın. Kalıntı bırakan sıvıyı kurutmak, temizlemekten daha kötü sonuç veriyor.
Yumuşak bir bezle kurulayın, bağlantı noktalarını aşağı bakacak şekilde tutun. Havalandırılan bir yerde bekletin.
Pirinç yöntemini kullanmayın. Nemi anlamlı ölçüde çekmiyor, buna karşılık pirinç tozu ve nişasta bağlantı noktalarına girip ek sorun çıkarıyor.
Saç kurutma makinesi ve ısıtıcı da zarar veriyor. Sıcak hava contaları ve iç bileşenleri bozuyor.
Seçerken ve kullanırken
Suya dayanıklılık önemliyse cihazın sertifikasını ürün sayfasında doğrulayın. Cep telefonu modelleri arasında bu bilgi teknik özelliklerde belirtiliyor.
Sertifikasız ya da düşük dereceli bir cihazla su kenarına gidiyorsanız su geçirmez kılıflar ayrı bir çözüm sunuyor.
Kapak ve tıpaları kapalı tutun. Hafıza kartı ya da SIM yuvası açık kalırsa sertifika hiçbir şey ifade etmiyor.
Kablosuz şarj, ıslak bir bağlantı noktasına elektrik verme riskini ortadan kaldırdığı için bu senaryoda avantajlı, standartları Qi2 yazımızda ele aldık.
Diğer cihazlarda IP kodları
Aynı sistem telefon dışındaki ürünlerde de kullanılıyor ve orada beklentiler farklı.
Akıllı saatlerde ve spor kulaklıklarında sertifika genelde ter ve yağmura karşı koruma anlamına gelir; yüzme için tasarlanan modeller ayrıca su altı derinliğini belirten farklı bir standartla da işaretlenir.
Kablosuz hoparlörlerde IP kodu plaj ve banyo kullanımı için bakılan ilk değer oluyor. Toz rakamı da kum için önem kazanıyor.
Spor kulaklıklarında bu tarafın ne anlama geldiğini sporcular için kulaklık yazımızda ele aldık.
Sıkça sorulan sorular
IP68 telefonla yüzebilir miyim? Üreticiler bunu önermiyor. Hareket basınç yaratıyor, havuz ve deniz suyu ise test koşulunun dışında kalıyor.
IP67 ile IP68 arasındaki fark büyük mü? Günlük kullanımda küçük. İkisi de yağmura ve kazara dökülmelere karşı yeterli koruma sağlıyor.
Ekran değişimi su direncini bozar mı? Contalar yenilenmezse bozuyor. Servisten bu konuyu ayrıca sormakta fayda var.
Telefon suya düştü ve çalışıyor, sorun yok mu? Hemen anlaşılmayabiliyor. Korozyon haftalar içinde ilerleyip hoparlör ve şarj sorunlarına yol açabiliyor.
IP sertifikasını telefonu suya sokma davetiyesi saymayın; kazara ıslandığında hayatta kalma şansı olarak görün. Bu farkı akılda tutmak hem cihazı hem garantiyi koruyor.
